SİZDEN ÖĞRENMEK İSTİYORUM
Anzak (A.N.Z.A.C) Kolordusunun Komuta General
Birdwood 1915'de Araburnu'nda, aynı yılın Ağustosunda yine o
bölge ile Conkbayırı'nda Mustafa Kemal'e karsı
savaşmış ve yenik düşmüştür. Bu General, Mütarekede Perapalas
Otelinde Mustafa Kemal ile dikkate değer bir konuşma yapmıştır,
Doktor Râsim Ferit (Talay)ın, Bay Hikmet Bayur'a açıkladığına
göre olay şöyle geçmiştir :
General Birdwood, istanbul işgal Komutanı olarak
karargâhı ile Perapalas Oteline yerlesir. Canakkale'den dönmüs
olan Mustafa Kemal de aynı oteldedir.
Bir gün, Birdwood'un refakat subayı Sedat Riza Bey, Dr.
Râsim Ferit Beye başvurarak Birdwood'un Mustafa Kemal'le
görüşmek istediğini, bu görüşmenin sağlanması için aracılık
etmesini rica eder. Doktor, generalin bu arzusunu Mustafa
Kemal'e bildirir, O da :
-Gelsin, der.
İngiliz Generali son derece saygılı davranır ve birkaç nezaket sözünden sonra aralarında şöyle bir konuşma geçer :
General:
- Ekselâns, bizi nasıl yendiniz?
Atatürk:
-Sizin de, bizim de tarih gazetelerimiz var; tarih yazar..
General:
-Sizin ağzınızdan öğrenmek istiyorum.
Bu yanıt üzerine Mustafa Kemal, Dr. Râsim Ferit Talay'dan kâğıt ve kalem
ister. 0 da bir reçete kâğıdı ile altın kurşun kalemini verir. Mustafa
Kemal bir kroki çizer ve onu göstererek şöyle der:
-Şu tarihte karaya çıktınız; filânca saate
kadar siz şu, biz de bu durumda idik. Her sey sizden yana idi. Neden şu
çizgide durdunuz, ilerlemediniz?
⁃ Askerlerimiz çok yorulmuştu.
Bu yanıttan sonra, Conkbayır'ın krokisini çizen Mustafa Kemal gene bir
soru yöneltir:
- Siz filân gün şu yönden hareket ettiniz ve şu
durumu aldnız. Niçin ilerlemediniz?
-Biz ilerledikçe arkadan su yetişmedi, Askerlerimiz susuz kaldı ve
durdu.
Atatürk:
-Görüyorsunuz ki ben bir şey
yapmadım; önce yorgunluk, sonra susuzluk ordunuzu durdurdu.
Bu yanıtı alınca ayağa kalkan Birdwood:
-Sizin gibi kahraman,
yüce ve saygıya değer bir General tanımadım! ..
İki General kucaklaşırlar ve sonra otururlar. Birdwood giderken
Mustafa Kemal Paşaya:
-İzin verirseniz, bu kâğıtla, bu kalemi anı olarak saklayayım...
Alır ve saklar. Birdwood, o günden beri Mustafa Kemal'in hayranıdır.
Atatürk'ün cenaze töreninde İingiltere'yi temsilen gelen ve o zamandan
sonra Mareşal olan Birdwood, Atatürk'ten söz ederken şöyle der :
- Döğüşerek seviştik!.
Yaşlı, hasta haliyle ufukların ta.. otesinden kalkıp Ankara'ya gelmiş,
Mareşallık asası elinde, ayakta durarak; eski büyük dişmanı ve yeni
büyük dostu, hayranı olduğu Mustata Kemal Atatürk' son kez veda
selâmında bulunmaktan kendini alıkoyamamış, insani görevini yerine
getirmişti. Hem de içten isteyerek..
Törenden sonra bir İngiliz General izlenimini söyle özetleverek der ki:
-Mustafa Kemal Atatüirk'ün, ölümü bile bir askeri harekât oldu!...